4.1 Netwerken
Wetenschappelijke kennis en de praktijk komen samen bij de Academische Werkplaats Huisartsenzorg Noordoost/het AHON en het UNO-UMCG. Via de academische werkplaats en het academische netwerk AHON heeft de afdeling Eerstelijnsgeneeskunde en Langdurige Zorg een relatie met huisartsen in Noord- en Oost-Nederland. Onze sectie Ouderengeneeskunde vormt samen met een groot aantal ouderenzorgorganisaties het UNO-UMCG.
4.2 Academische Werkplaats Huisartsenzorg Noordoost (AWH-NO) / Academisch Huisarts Ontwikkel Netwerk
Sinds begin 2025 is er – naast het al bestaande Academisch Huisarts Ontwikkel Netwerk (AHON) – een nieuwe manier van samenwerken in de regio: de Academische Werkplaats Huisartsenzorg. Hierin ligt de nadruk op de samenwerking met de regionale huisartsenorganisaties. De Academische Werkplaats legt de verbinding tussen de regionale ontwikkelingen en de academie, om zo onderwijs, opleiding en onderzoek beter aan te laten sluiten bij de behoeftes in de praktijk. De Academische Werkplaats wordt gefinancierd vanuit ZonMw.
In de Academische Werkplaats Huisartsenzorg Noordoost (AWH-NO) bouwen we aan een duurzame kennisinfrastructuur voor de huisartsenzorg in Noord- en Oost-Nederland. Samen met DokNoord, Dokter Drenthe, Dokterszorg Friesland, Medrie, HCDO en – in verkenning – SHT-THOON, en in nauwe samenwerking met de hele afdeling ELZ, hebben we een heldere organisatie neergezet.
Toename in ondersteuning
Aan het begin van het jaar is de bureaufunctie ingericht en versterkt met secretariële, projectmatige en communicatieve ondersteuning. Het AHON-netwerk en de database zijn mede ondersteund door de subsidie voor de Academische Werkplaats. Door deze toename in capaciteit hebben we een kwaliteitsslag gemaakt in de werkprocessen bij het AHON-netwerk en de juridische informatie. Tegelijkertijd hebben we extra expertise aangetrokken rond de AHON-database, zodat deze data-infrastructuur op nog grotere schaal en doelgerichter kan worden ingezet voor regionale onderzoeks- en innovatieprojecten.
Lopende projecten van de AWH-NO
- gezamenlijk opleiden
- effectmeting bij transformatieplannen in de regio
- spiegelinformatie praktijkniveau - FTO/DTO
Relatie met huisartsen en patiënten in de regio
Met de aanstelling van liaison-huisartsen per RHO krijgt AWH-NO nu ook zichtbaar vorm in de regio. Zij vervullen een sleutelrol in het verbinden van huisartsenpraktijken, RHO’s, onderwijs, opleiding en onderzoek, en dragen bij aan een meer praktijkgerichte agenda. Lees meer over de liaison-huisartsen in het artikel hieronder. Daarnaast zijn de eerste stappen gezet richting patiëntvertegenwoordiging, met een concreet voorstel voor een patiëntenpanel rond de AHON-database.
We bouwen bij de AWH-NO voort op bestaande structuren die hun waarde al hebben bewezen, zoals de AHON-commissie als toegangspoort tot het netwerk en de data. Regionaal en landelijk is de samenwerking verder geborgd via het landelijk samenwerkingsverband LSAW-H en het Onderzoekspraktijken Netwerk Huisartsgeneeskunde. Tot slot zijn we gestart met het ontwikkelen van impactindicatoren, passend bij de volgende fase van AWH-NO.
Korte lijn in de huisartsenzorg
De AWH-NO vertaalt vragen uit de dagelijkse praktijk naar relevant onderzoek. De liaison-huisartsen zijn de schakels tussen deze praktijk en de Academische Werkplaats. Zij zijn voorgedragen door de regionale huisartsenorganisaties (RHO’s) en fungeren als verbinders in hun regio. Zij halen vragen en signalen op uit de huisartspraktijken en kennen de uitdagingen als geen ander.
Nynke Schouwenaars heeft de dagelijkse leiding over de AWH-NO en benadrukt het belang van de liaison-huisartsen. “Zij brengen mensen bij elkaar en zorgen ervoor dat het samenwerken binnen de werkplaats daadwerkelijk vorm krijgt door middel van het actief uitwisselen van ideeën en ervaringen.”
Margriet Folkeringa-de Wijs is de liaison-huisarts namens Dokterszorg Friesland. Ze is (kader)huisarts in Stiens, en opleider en docent bij Huisartsopleiding UMCG. Vanuit die verschillende rollen zag zij hoe waardevol het is om ervaringen en kennis te delen tussen regio’s. “Juist doordat je elkaar snel weet te vinden, hoef je het wiel niet steeds opnieuw uit te vinden.”
Traineeship
Een concreet voorbeeld van die samenwerking is het traineeship voor anios, waarin huisartsenpraktijken, Frisius MC, specialistische (ouderen)zorgorganisatie Noorderbreedte en Dokterszorg Friesland samen optrekken. In Friesland is hier al een paar jaar ervaring mee opgedaan en dit wordt nu gedeeld met de andere RHO’s binnen de AWH-NO. Zij staan aan het begin van dit traject en kunnen deze ervaringen hierin meenemen.
Margriet begeleidt bijvoorbeeld de intervisie van basisartsen die in de huisartsenpraktijk werken. “Zo hoor ik over de goede voorbeelden, maar ook de knelpunten bij de huisartsenpraktijken. Een liaison-huisarts uit een andere regio kwam naar mij om te vragen hoe wij het in Friesland aanpakken. De lijntjes zijn heel kort, omdat we samen in de kerngroep van de AWH-NO zitten”, zegt Margriet. “Het traineeship is een mooie manier voor basisartsen om kennis te maken met een breed palet aan specialisaties. Hiermee proberen we ook basisartsen aan onze regio te binden, omdat ze door het traineeship hier al een netwerk opbouwen.”
Het is zeker ook de bedoeling dat patiënten gaan profiteren van deze manier van samenwerken binnen de AWH-NO. Betere afstemming tussen zorgverleners, goed ingerichte processen en gezamenlijk onderzochte innovaties dragen bij aan toegankelijke en toekomstbestendige huisartsenzorg. Huisartsen worden door de AWH-NO ondersteund bij bestendigen en uitdragen van goede initiatieven waardoor zij meer ruimte hebben voor hun patiënten.
Doe mee
Voor huisartsen en andere zorgprofessionals heeft Margriet een duidelijke oproep: deel wat werkt – en ook wat niet werkt. Juist die ervaringen zijn waardevol om samen verder te komen. De AWH-NO is er niet voor één praktijk, maar voor en mét de regio. Deel ideeën of knelpunten met Margriet of de andere liaison-huisarts in de eigen regio. En doe mee aan lopende of nieuwe projecten, zodat er bijvoorbeeld zinvolle stappen gezet kunnen worden met de spiegelinformatie van de eigen praktijk.
Liaison-huisartsen
- Dokterszorg Friesland: Margriet Folkeringa-de Wijs - m.folkeringa@umcg.nl
- DokNoord: Marijke Olthof - m.olthof@doknoord.nl
- Dokter Drenthe: Bert van Bremen - b.vanbremen@dokterdrenthe.nl
- Medrie, HCDO en THOON: ahon@umcg.nl
AHON in 2025
4.3 UNO-UMCG
De site visit van ZonMw in 2025 leverde veel waardering op voor onze manier van Samenwerken Rondom Onderzoek (SRO-methode). Vanaf de eerste oriëntatie op een onderzoeksvraag tot en met de uitvoering en implementatie trekken onderzoekers, implementatie- en communicatieadviseurs samen op met zorgprofessionals, onderwijs-deskundigen en cliëntvertegenwoordigers. Door die nauwe samenwerking blijft ons onderzoek dicht bij de dagelijkse realiteit in de ouderenzorg. Zo ontwikkelen we kennis die direct toepasbaar is in de praktijk en bijdraagt aan verdere ondersteuning en verbetering van de ouderenzorg.
Die samenwerking, en hiermee onze relatie met de regio, is breed: met negentien zorgorganisaties uit Noord- en Oost-Nederland wisselen we kennis, ervaringen en innovatiekracht uit. Deze manier van werken rondom onderzoek helpt ons ook om een advies van de visitatiecommissie actief op te volgen: zorgtechnologie niet alleen onderzoeken, maar deze samen met de praktijk laten landen in de zorg.
Hulmiddelen in de wijk
Een voorbeeld is ons onderzoek naar de inzet van technologische hulpmiddelen in de wijk. In verschillende organisaties zien we dat deze hulpmiddelen steeds belangrijker worden om zorg toegankelijk en uitvoerbaar te houden. Wijkverpleegkundige innovatie bij ZINN Christina Feikens-Edens ziet dat dagelijks in de praktijk en benadrukt hoe belangrijk onderzoek van UNO-UMCG hierbij is.
“We krijgen steeds meer cliënten die langer thuis wonen, en onze routes langs de cliënten worden drukker. Zonder de technologische hulpmiddelen die we nu gebruiken, zouden we die routes al niet meer kunnen doen. Onderzoek helpt ons te laten zien wát werkt en waarom. Dat is nodig om keuzes te onderbouwen én om vergoedingen voor deze hulpmiddelen geregeld te krijgen.” Lees hier het volledige interview met Christina.
De stille kracht: onderzoekmedewerkers
Naast technologische innovaties werken we met onze zorgpartners ook samen aan onderzoek dat het werk van zorgmedewerkers eenvoudiger maakt, denk bijvoorbeeld aan het project Van moeten naar mogen, medegefinancierd door ZonMw. Daarin onderzoeken we hoe de dubbele medicatiecontrole veilig kan worden losgelaten, zodat er meer ruimte ontstaat voor persoonlijke aandacht voor cliënten. Onderzoekmedewerkers zijn de stille krachten achter onze onderzoeken, en hiermee achter betere ouderenzorg. Adriëlla van der Veen en Eline Naber zijn de onderzoeksmedewerkers bij Van moeten naar mogen. Zij brengen de dagelijkse praktijk nauwkeurig in beeld.
Adriëlla: “Ons werk is minder zichtbaar, maar is cruciaal om de dubbele medicatiecontrole in de toekomst veilig los te laten. Daardoor hoeven zorgmedewerkers straks minder tijd te besteden aan controles en administratie en kunnen zij meer aandacht geven aan de cliënt.” Lees hier het volledige interview met Adriëlla en Eline.