2. Onderwijs en opleiden

In 2024 zijn we gestart met het profileringsproject ‘Kennismaken met de ouderengeneeskunde’. Het project is onderdeel van het profileringsonderwijs in het tweede jaar van de bacheloropleiding Geneeskunde. We zijn gestart met dit project om oudergeneeskunde zichtbaarder te maken voor de Geneeskundestudenten. Het succes van het project is dat de student een week meeloopt met een specialist ouderengeneeskunde en zo op een laagdrempelige manier kennismaakt met de ouderengeneeskunde. In voorbereiding op de meeloopdagen krijgen de studenten op maat gemaakt onderwijs naar kennisbehoefte van de student. Zowel de studenten als de specialisten ouderengeneeskunde zijn erg enthousiast.

In 2024 is het besluit genomen dat het Geïntegreerd Extramuraal Coschap (GEMC) zal starten in september 2026. Tweedejaars masterstudenten van de opleiding Geneeskunde van het UMCG en de RUG gaan in het extramurale coschap 12 weken aaneengesloten ervaring opdoen buiten de muren van het ziekenhuis. Ze zijn evenredig werkzaam in de Ouderengeneeskunde, Huisartsgeneeskunde en in de Sociale Geneeskunde. Daarnaast volgen de studenten gezamenlijk onderwijs, waarbij ze leren om individuele zorgvragen uit de praktijk op verschillende behandelniveaus te bekijken: van preventie tot aan ziekenhuiszorg.

Een groot deel van de zorg voor patiënten speelt zich buiten het ziekenhuis af. Studenten leren en werken tijdens hun opleiding grotendeels in het ziekenhuis. Vier weken extra zijn de studenten nu dus ook bij Ouderengeneeskunde, een vak dat eerst niet verplicht was. In het gehele 12-weekse coschap zijn de studenten nu langere tijd buiten de muren van het ziekenhuis, krijgen ze beter inzicht in preventie, in het gehele netwerk van zorg, in de continuïteit van zorg rond een patiënt en in hun rol als arts. Lees hier meer over de start als pilot in 2021.

Samen groeien was wat Joost en Jelmer hebben gedaan dit jaar. Kersverse huisarts Joost is erg te spreken dat de Huisartsopleiding blijft ontwikkelen. “Ik ben blij dat de opleiding openstaat voor dit soort dingen, of dat een aios bijvoorbeeld zes weken naar Lesbos gaat om daar vluchtelingengeneeskunde te doen. Dat vind ik een mooie ontwikkeling, want daarvoor was het een rigide systeem. Terwijl dit soort constructies juist heel leuk zijn. Je leert ervan.”

Jelmer vond het een leuke ervaring om mee te gaan visites rijden. “Normaal werk je in een ziekenhuis en ben je opgesloten op een poli of in een OK. Nu ging ik de provincie in! Het was nog wel spannend die ene keer met de sneeuw. Toen moesten we 200 meter achteruit over een besneeuwd paadje.” “Het was zo’n afgelegen plek waar die patiënt woonde”, vult Joost aan. Een van de visites was een hele bijzondere voor de coassistent. “Meteen in mijn eerste week was er een euthanasie. Het was uniek dat ik dat in mijn coschap kon meemaken en mocht helpen bij het klaarmaken van de medicatie. Ik vond het wel een beetje spannend, maar vooral heel bijzonder dat ik erbij mocht zijn. Het was heel mooi hoe het ging, de patiënt was er echt aan toe en de familie zat erbij en hielden de handen vast. Het was goed om te zien hoe mooi zoiets kan zijn.”

Jelmer is zesdejaars student Geneeskunde. Hij zag het voordeel wel van een aios als begeleider. “Ik merk dat als iemand wat jonger is, die wat meer benaderbaar is. Een aios weet nog goed hoe het was om coassistent te zijn. Wat oudere specialisten zijn soms wat afstandelijker. Ik was dus in het begin heel erg op mijn hoede”, zegt Jelmer. Zijn begeleider Joost was maar zeven jaar ouder. De student Geneeskunde is vooral te spreken over de vrijheid die hij kreeg. Ze zagen een paar patiënten samen en daarna mocht Jelmer het zelf doen. “Ik kon echt een beetje voelen hoe het is om huisarts te zijn. Ik kwam er vaak niet uit en kon dan overleggen. Ik kreeg ook alle tijd voor de patiënten.”

Joost herinnert zich nog goed dat Jelmer een patiënt had gezien met lage rugklachten. De coassistent stelde voor om leefstijladviezen te geven, nadat allerlei onderzoeken niets hadden opgeleverd “Ik dacht nog bij mezelf: succes hiermee! Hij zal zo wel terugkomen en zeggen dat het niet gelukt is. Maar wonderbaarlijk ging dat dus wel goed. Hij had alle tijd voor patiënten, waardoor ze zich ook echt gehoord voelden. Je moet er vertrouwen in hebben dat een coassistent het kan, en ik geloof daar echt in”, blikt de begeleider terug.

Het staat niet bovenaan het lijstje van Jelmer om huisarts te worden. “Maar als het me niet lukt om traumachirurgie of orthopedie te gaan doen, weet ik dat ik ook gelukkig ga worden als huisarts. Dat had ik voor deze stage echt niet gedacht. Ik dacht dat het echt overleven zou worden die vier weken in Woldendorp. Dat als het interessant zou worden, je patiënten doorstuurt. Maar ik vond het hartstikke leuk hoe breed je bezig bent. Zo’n groot stuk van de zorg wordt opgelost in de huisartsenzorg, maar een klein deel wordt doorgestuurd.”

De 14 huisartsen waren afkomstig uit heel Nederland. Met veel enthousiasme werden de scholingsdagen gevolgd en werkten de deelnemers aan hun portfolio’s. Voor de opleiding moeten ze twee projecten doen, die ze vaak in hun zorggroepen uitvoerden, maar er zijn ook kaderhuisartsen in opleiding die stages liepen, bijvoorbeeld in de acute psychiatrie of pijnzorg.  

Eén van de vaste gasten en geliefd spreker is systeemtherapeut Teo Visser uit Hattem. Hij kan op een fantastische manier de waarheid zeggen. Hij gaat in zijn behandeling uit van twee dingen: mensen deugen en het is logisch. Hoe voorzichtiger wij zijn, hoe minder er gebeurt, je mag nieuwsgierig zijn. Eerst aaien, maar daarna dan wel confronteren, beetje overdrijven hierin kan geen kwaad, bijvoorbeeld: “Mag uw dochter een eigen mening hebben?” 

Het afgelopen jaar hebben we voor het eerst een psychomotorisch therapeut uitgenodigd, Bas Dopheide, verbonden aan hogeschool Windesheim. Op de avond van de tweedaagse scholingen maken we graag ruimte voor vaktherapieën die de deelnemers zelf kunnen ervaren en voor bijvoorbeeld mindfullness. De groep ging vol enthousiasme aan de slag met de opdrachten van Bas.