3. Onderzoek

Het aantal promoties in 2023 was met 268, waarvan negen Cum laude, gelijk aan dat van een jaar eerder. Alle promovendi zijn ingebed in de Graduate School of Medical Sciences, de grootste graduate school van de RUG. In 2023 waren 1800 promovendi geregistreerd. 

Het verkrijgen van subsidies is belangrijk omdat hiermee het wetenschappelijk onderzoek gefinancierd kan worden. Het afgelopen jaar is door de onderzoekers van het UMCG € 91.3 miljoen aan subsidies verworven, dit is een toename vergeleken met afgelopen jaren. De toename zat met name in uitkomsten uit de Europese Unie, Ministeries en Lagere Overheden. Hieronder zijn de bedragen van verschillende subsidies nader toegelicht.

Bureau Onderzoek heeft verschillende taken en werkt nauw samen met andere onderdelen (bijv. Centrale Medische Bibliotheek). Zo is Bureau Onderzoek betrokken bij strategische analyses (verzamelen, analyseren en rapporteren van numerieke gegevens rondom onderzoek) en werkt het, samen met afdelingen in het UMCG en de RUG, aan de ontwikkeling van een wetenschappelijk dashboard, om wetenschappelijke en maatschappelijke impact van onderzoek zichtbaar te maken voor onderzoekers en bestuurders. Er wordt gewerkt aan een aantal belangrijke beleidstaken (ondersteuning onderzoeksinstituten, academisch loopbaanbeleid, talent development, postdocs en Erkennen & Waarderen) in samenwerking met de Grant Office en het Impact Team.  

Tijdens Koers25 zijn drie centrale onderzoeksfaciliteiten onderdeel uit gaan maken van het dwarsverband onderzoek, te weten: de Centrale Dienst Proefdieren, de Centrale Vriezer Faciliteit en de Research Instrumentenmakerij. Gezamenlijk vormen deze drie faciliteiten de Research Support Facility (RSF). De RSF is ingebed in het dwarsverband onderzoek omdat zij diensten aanbiedt aan alle afdelingen in de clusters en zelf geen specifieke onderzoeksopdracht hebben. De overige kernonderzoeksfaciliteiten blijven geïntegreerd in de clusters.

Om goede afstemming tussen de centrale en decentrale onderzoeksfaciliteiten te kunnen waarborgen is een regulier overleg opgezet met alle hoofden van de onderzoeksfaciliteiten, waarbij het voorzitterschap binnen het dwarsverband onderzoek zal worden belegd. De Federatieve samenwerking Onderzoeksfaciliteiten (FSO) is in 2023 verder vorm gegeven.

Per centrale onderzoeksfaciliteit is ook nagedacht over hoe een effectieve communicatiestructuur met de verschillende onderdelen van het UMCG vorm te geven. De Centrale Dienst Proefdieren heeft bijvoorbeeld een adviesraad waarin het beleid wordt besproken met de relevante hoogleraren in het UMCG die een onderzoeksgroep leiden en afhankelijk zijn van de genoemde faciliteit. Bij de Centrale Vriezer Faciliteit is er onder voorzitterschap van de CBCH een overlegstructuur met de partijen betrokken bij de humane ‘biobanking’-infrastructuur t.b.v. onderzoek (Genetica, Projectenlab, Pathologie) en wordt overleg gevoerd met onderzoekers die hun samples hebben opgeslagen in de vriezerfaciliteit.

De Graduate School of Medical Sciences (GSMS) speelt een centrale rol in de werving, selectie en opleiding van research masterstudenten en promovendi. In 2023 hebben we 85 (38 eerstejaars en 47 tweedejaars) masterstudenten en 269 nieuwe promovendi verwelkomd, waarvan ruim 100 promovendi (mede)-gefinancierd worden door het UMCG. In totaal hebben we ruim 1800 lopende PhD trajecten, waarmee de GSMS de grootste graduate school is van de RuG. In 2023 zijn 67 masterstudenten afgestudeerd, waarvan elf cum laude en 268 promovendi gepromoveerd, waarvan negen cum laude. Het aantal PhD promoties in 2023 is met 268 gelijk aan dat van een jaar eerder.

Ervaren CMB-informatiespecialisten geven advies bij het ontwikkelen van zoekstrategieën voor systematic reviews (111 workshops en trainingen, >300 individuele consultaties in 2023) en werken sinds 2022 ook samen met onderzoekers voor scoping reviews met co-auteurschap, om zodoende een bijdrage te leveren aan een uitstekende kwaliteit van zoekstrategieën en helder gerapporteerde methoden in reviews gepubliceerd door het UMCG (in 2023 drie publicaties met co-auteurschap CMB, >10 acknowledgements, twee bijdragen van informatiespecialist aan (Europese) klinische richtlijnen ). Daarnaast is gewerkt aan een onderzoek naar gebruik van Artificial Intelligence in Systematic reviews. Verder werd een green team opgericht: sustainable-healthcare/review.

Research Quality & Compliance is een overkoepelende benaming voor verschillende teams die kwaliteit en naleving van wet- en regelgeving als gemeenschappelijke deler hebben. Er vallen vier teams onder Research Quality & Compliance: Servicedesk CRO, verantwoordelijk voor de procedurele kwaliteit van wetenschappelijk onderzoek middels het doorontwikkelen van het kwaliteitsmanagementsysteem en het praktisch ondersteunen van onderzoek door Clinical Trial Support services, het Digital Competence Center, wat zich richt op het ontwikkelen en implementeren van UMCG specifiek researchdata gerelateerd beleid, het FAIR (Findable, Accessible, Interoperable, Reusable) maken van UMCG data en het ondersteunen van onderzoekers hierbij, het Bureau Ethische Toetsing Klinisch Onderzoek, wat verantwoordelijk is voor alle ethische toetsing van mensgebonden onderzoek en sinds september 2023 is de Cohort and Biobank Coordination Hub toegevoegd, die samen met alle betrokken partijen werkt aan verbetering van kwaliteit en zichtbaarheid van UMCG cohorten en biobanken. De belangrijkste ontwikkelingen in 2023 waren:

• De lancering van de UMCG research data catalogus: eerst voor cohorten en biobanken, maar in het komende jaar ook geschikt voor (klinische) datasets;
• Inspectiebezoek(van IGJ) in februari 2023 waarbij geen kritische bevindingen zijn geconstateerd;
• De lancering van de UMCG Research Code 2023: een uitgebreid, maar duidelijk overzicht met regels en richtlijnen waar al het UMCG onderzoek en UMCG onderzoekers aan moeten voldoen en hoe ze daarbij geholpen kunnen worden;
• Een symposium over FAIR data met meer dan 150 deelnemers

In 2023 ontving het DASH-programma financiering uit het Sectorplan Medische en Gezondheidswetenschappen 'Versnellen op gezondheid'* voor een periode van zes jaar. Hierdoor was het voor DASH mogelijk om verschillende, tijdelijke aanstellingen omzetten in vaste posities en om drie junior docenten aantrekken voor het ontwikkelen en verzorgen van onderwijs op het gebied van data science/AI en eHealth. Ook voerde DASH een verkennend project uit ter voorbereiding op een UMCG-brede leerlijn 'Data Science, AI en eHealth' en bracht aanbevelingen uit aan de prodecaan Onderwijs. Daarnaast is DASH een projectgroep ChatGPT gestart om algemene richtlijnen te ontwikkelen voor het gebruik van ChatGPT en andere Large Language Models (LLM's) voor onderzoek binnen het UMCG. Deze richtlijnen worden momenteel aangevuld voor de domeinen onderwijs, opleiding en zorg. DASH bleef en blijft ondersteuning verlenen aan meerdere projecten en studies, vaak in nauwe samenwerking met collega's van binnen en buiten het UMCG.