4. Unit in the Picture
In gesprek met Ypie Osinga en Anne van den Haak
4.1 Handrevalidatie
'De hand is misschien wel het mooiste gereedschap dat we bezitten. Elke dag hebben we onze handen nodig om te werken, onszelf en elkaar te verzorgen, te sporten en lief te hebben. We gebruiken de hand om te communiceren, onze vingertoppen geven informatie door.' Quote Nederlandse Vereniging voor Handtherapie (NVHT).
Trots op de aangepaste fiets
Het team Handrevalidatie van het UMCG CvR werkt uitsluitend op locatie Groningen. Het team is onderdeel van het Hand- en Polscentrum waarin verschillende disciplines met elkaar samenwerken. Denk aan: revalidatieartsen, plastisch chirurgen, reumatologen, orthopeden, traumachirurgen, psychologen, psychomotorisch therapeuten en adaptatietechnici.
Het handenteam bestaat uit gecertificeerde handtherapeuten, revalidatieartsen en psychosomatische therapeuten. Samen behandelen zij volwassenen en kinderen met een beperking aan de hand, pols of elleboog. De beperking kan bijvoorbeeld het gevolg zijn van een aangeboren afwijking of zijn ontstaan na een trauma.
Specialisaties
Het handenteam van het UMCG CvR is gespecialiseerd in behandeling van:
- Traumatische letsels; waaronder fracturen en peesletsels
- Cerebrale parese
- Congenitale aandoeningen
- Juveniele Idiopatische Artritis (reuma bij kinderen)
- Epidermolysis Bullosa (vlinderziekte)
- Neuromotus (behandeling van fantoompijn)
- Prothesiologie (amputaties BE)
- Somato-sensorische revalidatie
Kennis delen
Het handenteam ontwikkelt in samenwerking met artsen, orthopeden, traumachirurgen en plastisch chirurgen van het Hand- en Polscentrum richtlijnen voor behandeling van patiënten. De richtlijnen zijn voor iedereen te raadplegen op de website.
ProtheseAcademie
Het UMCG is verbonden aan de academische werkplaats de ProtheseAcademie. Ondanks dat een arm- of beenprothese het leven van een gebruiker veel beter kan maken, hebben veel mensen helaas problemen met het thuis gebruiken van hun prothese. De ProtheseAcademie is de plek waar oplossingen worden gezocht voor die problemen. Onderzoekers van het UMCG dragen actief bij aan de Academie, o.a. door de organisatie van bijeenkomsten, congressen of seminars.
4.2 Activiteiten Handrevalidatie in 2025
Op 4 februari was Prof. dr. Corry van der Sluis, revalidatiearts en expert op het gebied van handprotheses te zien in het tv-programma 'Opsporing verzocht'. Er werd aandacht geschonken aan een cold case. Corry heeft enkele voorbeelden van handprotheses getoond en een toelichting gegeven op de verschillende handprotheses die in de periode waarop het misdrijf is gepleegd, gangbaar waren.
Het uitbreiden van Hybride Revalidatie is een van de speerpunten van het CvR. Een van de manieren waarop dat gedaan wordt is door het gebruik van Telerevalidatie. De afdeling Handtherapie maakt hier gebruik van om oefeningen ook op afstand voor patiënten toegankelijk te maken en de kwaliteit van oefenen thuis te ondersteunen. Afgelopen jaar hebben we het aanbod aan oefenfilmpjes uitgebreid onder andere voor de Neuromotusbehandeling bij fantoompijn. En er is een start gemaakt met oefenfilmpjes voor kinderen, door kinderen. De filmpjes zijn hierdoor meer aansprekend voor de jonge patiënten.
De Handige Kids middag op zaterdag 29 oktober was een schot in de roos. 30 patiëntjes kwamen samen met ouders, broertjes, zusjes en vriendjes naar het UMCG om deel te nemen aan allerlei leuke activiteiten. Zo was er de mogelijkheid om te knutselen, sporten, je te laten schminken, cakejes te versieren of een gipsafdruk van de hand te laten maken. De patiëntenvereniging KorterMaarKrachtig, het OIM en andere organisaties gericht op het ontwikkelen van hulpmiddelen, waren samen met medewerkers van het Hand-en Polscentrum van het UMCG aanwezig om ouders en kinderen van informatie te voorzien. Kinderen zien de behandelaren zonder witte jas en in plaats van een behandeling ging de dokter bijvoorbeeld schminken. Speciale aandacht was er voor de fiets van kinderen met een beperking. Kinderen lieten zien welke aanpassing zij hebben gedaan om lekker te kunnen fietsen.
Enkele handtherapeuten verzorgden een bijdrage aan het internationale congres voor professionals in bovenste-lidmaatprothesen en revalidatie, het Trent International Prosthetics Symposium (TIPS). Tijdens dit symposium, dat van 19 tot en met 21 maart in Rotterdam plaatsvond, gaven zij samen met een patiënt een demonstratie van de Neuromotusbehandeling, ondersteund door een inhoudelijke presentatie. Daarmee deelden zij hun expertise en praktijkervaring met een internationaal publiek van vakgenoten.
Tijdens het landelijke congres van de Nederlandse Vereniging voor Handtherapie (NVHT) in Zeist verzorgden handtherapeuten een workshop over duimspalken en een presentatie over duimprothesen. Daarmee droegen zij bij aan de kennisuitwisseling binnen het vakgebied.
In 2025 maakten studenten ergotherapie tijdens snuffelstages kennis met de praktijk van de Handrevalidatie. Zij kregen een inkijkje in het vakgebied en deden ervaring op met de behandeling en begeleiding van patiënten.
Handtherapeuten van de Handrevalidatie hebben zich opnieuw zichtbaar gepositioneerd binnen het UMCG door bij te dragen aan de Eindejaarstour. Tijdens deze tour maakten leidinggevenden kennis met het vakgebied via een showcase en kregen zij inzicht in de pijlers van de complexe handrevalidatiezorg. Het gaat daarbij om complexe traumatische letsels, prothesiologie, congenitale handafwijkingen bij kinderen en zenuwletsels.
De werkzaamheden van het team zijn daarbij schematisch weergegeven in een nieuw ontwikkelde kaart, die wordt ingezet tijdens onderwijsmomenten (zie onderstaande afbeelding).
