Gynaecologische Oncologie
Leveren van excellente zorg aan alle vrouwen met een gynaecologische kanker in de regio Noord-Oost Nederland conform de laatste ontwikkelingen
Patiënten en regio
Als Managed Clinical Network (MCN) is in de noordelijke provincies wederom constructief samengewerkt met de gynaecologen in de regio. De behandeling van patiënten met een gynaecologische kanker verloopt conform de afspraken gemaakt binnen het MCN en het Centrum voor Gynaecologische Oncologie Noord-Oost Nederland (CGO-NON). Het CGO-NON is een samenwerkingsverband tussen de gynaecologisch oncologen uit het UMCG, MST Enschede (dr. Nathalie Reesink, drs. Marc-Jan Jansen en dr. Corine Koopmans) en Isala klinieken Zwolle (dr. Arnold-Jan Krüse en drs. Natascha de Lange). De operatieve behandeling van patiënten met (sterke verdenking op) ovariumcarcinoom en hoog risico endometriumcarcinoom vond plaats in het UMCG, Isala Klinieken Zwolle of MST Enschede. De HIPEC behandeling voor ovariumcarcinoom wordt verricht in het UMCG en het MST.
In lijn met de landelijke afspraken werden de patiënten met vulva- en cervixcarcinoom behandeld in het UMCG.
Kwaliteit
De zorg wordt geleverd conform de SONCOS normen, deze worden jaarlijks uitgevraagd.
Sinds 2022 zijn we als Tumor werkgroep gynaecologische oncologie (TWG) erkend als Expertise Centrum voor Zeldzame Aandoeningen. Deze erkenning is voor 5 jaar en zal in 2027 opnieuw aangevraagd worden.
Teamleden
De medische staf Gynaecologische Oncologie bestond uit dr. Henriëtte J.G. Arts, prof. dr. Marian J.E. Mourits, prof. dr. Hans W. Nijman, dr. Maaike H.M. Oonk en dr. Refika Yigit. Van maart 2019 tot maart 2021 was dr. Thijs Roelofsen fellow op de gynaecologische oncologie. Per 1 maart 2021 is hij aangenomen als staflid. Per Maart 2022 is prof. Mourits op emeritaat gegaan en is dr. Marise Wagner als fellow aangesteld.
De organisatie en planning van zorg voor nieuwe patiënten met (verdenking op) een gynaecologische maligniteit werd wederom met grote inzet en betrokkenheid verzorgd door de case managers (Alet Kooi, Jolanda Bijmolt-Lange, Mieke Ritzema en Claudia Matter-Meij), verpleegkundigen op het verpleegkundig spreekuur op de polikliniek Gynaecologische Oncologie en het planbureau O&G (Janny van der Veen-Kruize en Esther Zandinga). De zorg voor de klinische patiënten was zoals altijd in goede handen bij de verpleegkundigen en de physician assistants (PA) Astrid Nijboer en Léonie Nicolosi-Leegte en de AIOS op verpleegafdeling L4VA (hoofd Mariëlle Dinkela). Door de aanwezigheid van de PA’s en de ANIOS op de afdeling is de continuïteit van zorg op zowel de verpleegafdeling als de polikliniek gewaarborgd. De psychosociale ondersteuning van onze patiënten werd op uitstekende wijze vormgegeven door Marcel Hindriks.
Tumorwerkgroep gynaecologische oncologie
Samen met de medische oncologie en radiotherapie vormen wij de TWG gynaecologische oncologie. Het bestuur bestaat uit prof. dr. An Reyners (medisch oncoloog), drs. Stefan Bijmolt (radiotherapeut), dr. Refika Yigit (gynaecoloog oncoloog), associate prof. dr. Marco de Bruyn (wetenschapper) en Stefanie van der Leij (verpleegkundig specialist). De multidisciplinaire bespreking van de tumorwerkgroep gynaecologische oncologie werd wekelijks verzorgd door toegewijde teamleden van de afdelingen Pathologie (dr. Joost Bart, drs. Jan J. Doff, drs. Naomi Werner), Radiologie (drs. Jules Slange, Marcel Zorgdrager, Robert de Haas, Bram Korte), Radiotherapie (drs. Jannet C. Beukema, drs. Stefan Bijmolt en drs. Maaike J. Berveling), Chirurgische Oncologie (drs. Patrick Hemmer, dr. Klaas Havenga, dr. Boudewijn van Etten, dr. Lucas Been en dr. Arthur Wijsmuller) en Medische Oncologie (prof. dr. An K.L. Reyners, dr. Hilde Jalving, dr. Esther Kleibeuker). Ook werd veelvuldig en plezierig samengewerkt met de collegae van de Plastische Chirurgie, Urologie, Longziekten en Gastro-Enterologie.
Wetenschap
De wetenschappelijke output is onverminderd doorgegaan met de inspanningen van de verschillende stafleden en onderzoekers. Naast zelf geïnitieerde studies zoals de PAM, PAM 2, GROINSS-V3, VVAX studie wordt er ook geparticipeerd in verschillende landelijke en internationale studies.
Productiecijfers
Overzicht nieuwe patiënten met gynaecologische maligniteit
| Orgaan | 2022 | 2023 | 2024 |
|---|---|---|---|
| Cervix uteri | 108 | 87 | 122 |
| Endometrium | 84 | 65 | 77 |
| Ovarium/tuba | 79 | 74 | 87 |
| Vulva | 71 | 62 | 70 |
| Vagina | 1 | 4 | 1 |
| Totaal | 343 | 292 | 357 |
Cervixcarcinoom
Overzicht patiënten met primair cervixcarcinoom volgens stadium stadium en morfologie
| FIGO 2018 | 2022 (N=108 (%)) | 2023 (N=87 (%)) | 2024 (N=122) (%) |
|---|---|---|---|
| IA1 & IA2 | 12 (11.1) | 10 (11.5) | 20 (16.4) |
| IB1-IB2 & IIA1 | 31 (28.7) | 27 (31) | 26 ( 21.3) |
| IB3 & IIA2-IVA | 60 (55.6) | 47 (54) | 71 (58.2) |
| IVB | 5 (4.6) | 3 (3.4) | 5 (4.1) |
| Totaal | 108 (100) | 87 (100) | 122 (100) |
| Morfologie | 2022 (N=108 (%)) | 2023 (N=87 (%)) | 2024 (N=122 (%)) |
|---|---|---|---|
| Plaveiselcel carcinoom | 83 (76.9) | 62 (71.3) | 86 (70.5) |
| Adenocarcinoom | 16 (14.8) | 20 (23) | 34 (27.9) |
| Adenosquameus carcinoom | 7 (6.5) | 3 (3.4) | 0 |
| Neuro-endocrien carcinoom | 1 (0.9) | 1 (1.1) | 2 (1.6) |
| Overig | 1 (0.9) | 1 (1.1) | 0 |
| Totaal | 108 (100) | 87(100) | 122 (100) |
Overzicht behandelmodaliteit patiënten met primair cervixcarcinoom
| Primaire behandeling | 2022 (N=108 (%)) | 2023 (N=87 (%)) | 2024 (N=122 (%)) |
|---|---|---|---|
| Chirurgie* | 51 (48.1) | 40 (46.5) | 52 (42.6) |
| Chemoradiatie | 45 (42.5) | 35 (40.7) | 59 (48.4) |
| Radiotherapie | 10 (9.4) | 11 (12.8) | 7 (5.7) |
| Systemisch | 0 | 0 | 4 (3.3) |
| Anders | 0 | 0 | 0 |
| Totaal | 106 (98.1) | 86 (98.9) | 122 (100) |
Endometriumcarcinoom
Overzicht stadium en morfologie patiënten primair endometriumcarcinoom
| FIGO Stadium | 2022 (N=84 (%)) | 2023 (N=65 (%)) | 2024 (N=77 (%)) |
|---|---|---|---|
| I | 41(48.8) | 36 (55.4) | 58 (75.3) |
| II | 5 (6) | 3 (4.6) | 2 (2.6) |
| III | 26 (31) | 12 (18.5) | 14 (18.2) |
| IV | 12 (14.3) | 14 (21.5) | 3 (3.9) |
| Onbekend | 0 | 0 | 0 |
| Totaal | 84 (100) | 65 (100) | 77 (100) |
| Histologie | 2022 (N=84 (%)) | 2023 (N=65 (%)) | 2024 (N=77 (%)) |
|---|---|---|---|
| Endometrioid | 31 (36.9) | 27 (41.5) | 28 (36.4) |
| Sereus | 27 (32.1) | 23 (35.4) | 30 (39) |
| Clearcell | 10 (11.9) | 9 (13.8) | 8 (10.4) |
| Carcinosarcoom | 14 (16.7) | 4 (6.2) | 9 (11.7) |
| Anders | 2 (2.4) | 2 (3.1) | 2 (2.6) |
| Totaal | 84 (100) | 65 (100) | 77 (100) |
| Graad | 2022 (N=84 (%)) | 2023 (N=65 (%)) | 2024 (N=77 (%)) |
|---|---|---|---|
| Graad 1 laaggradig | 4 (4.8) | 7 (10.8) | 2 (2.6) |
| Graad 2 intermediair | 6 (7.1) | 3 (4.6) | 6 (7.8) |
| Graad 3 hooggradig | 73 (86.9) | 52 (80) | 64 (83.1) |
| Onbekend | 1 (1.2) | 3 (4.6) | 5 (6.5) |
| Totaal | 84 (100) | 65 (100) | 77 (100) |
Overzicht behandeling patiënten met primair endometriumcarcinoom
| Behandeling | 2022 (N=84 (%)) | 2023 (N=65 (%)) | 2024 (N=77 (%)) |
|---|---|---|---|
| Alleen chirurgie | 30 (37) | 22 (68.8) | 23 (29.9) |
| Chirurgie + RT | 36 (44.5) | * | 47 (61) |
| Chirurgie + chemo | 15 (18.5) | * | 5(6.5) |
| Geen chirurgie | 0 | * | 11(15.1) |
| Overig | 3 (3.6) | * | 2 (2.6) |
| Totaal | 84 (100) | 77 (100) |
| Verrichting | 2022 (N=84 (%)) | 2023 (N=65 (%)) | 2024 (N=77 (%)) |
|---|---|---|---|
| Abdominale uterusextirpatie | 26 (31) | 12 (18.2) | 18 (23.4) |
| Chirurgische stadiëring | 41 (48.8) | 30 (46.2) | 54 (70.1) |
| Robot ingrepen | 40 (57.1) | 33 (50.8) | 49 (63.6) |
| Conventioneel scopische ingrepen | 8 (11.4) | 5 (7.7) | 5 (6.5) |
| Open chirurgie (inclusief conversie ) | 21 (30) | 27 (41.5) | 23 (29.9) |
| Debulking | 14 (16.7) | 16 (24.6) | 5 (6.5) |
| Chirurgie anders | 3 (3.6) | 7 (10.8) | 0 |
| Totaal | 84 (100) | 65 (100) | 77 (100) |
| Sentinel node procedure | 2022 (N=84 (%)) | 2023 (N=65 (%)) | 2024 (N=77 (%)) |
|---|---|---|---|
| Ja | 18 (21.4) | 24 (36.9) | 50 (64.9) |
| Nee | 66 (78.6) | 41 (63.1) | 27 (35.1) |
| Totaal | 84 (100) | 65 (100) | 77 (100) |
Ovariumcarcinoom
Overzicht stadium patiënten met primair epitheliaal ovarium/tuba carcinoom
| FIGO stadium | 2022 (N=79 (%)) | 2023 (N=74 (%)) | 2024 (N=87 (%)) |
|---|---|---|---|
| IA-IIA | 20 (25.3) | 24 (32.4) | 19 (21.8) |
| IIB-IIIB | 21 (26.6) | 16 (21.6) | 23 (26.4) |
| IIIC | 30 (38) | 25 (33.8) | 27 (31) |
| IV | 8 (10.1) | 9 (12.2) | 18 (20.7) |
| Totaal | 79 (100) | 74 (100) | 87 (100) |
| Epitheliaal carcinoom | 2022 (N=79 (%)) | 2023 (N=74 (%)) | 2024 (N=87 (%)) |
|---|---|---|---|
| Hooggradig Sereus | 43 (56.6) | 39 (52.7) | 51 (58.6) |
| Mucineus | 6 (7.9) | 11 (14.9) | 7 (8) |
| Endometrioid | 11 (14.5) | 3 (4.1) | 6 (6.9) |
| Clear cell | 8 (10.5) | 12 (16.2) | 13 (14.9) |
| Adenocarcinoom NOS | 1 (1.3) | 1 (1.4) | 0 |
| Laaggradig sereus | 7 (9.2) | 8 (10.8) | 5 (5.7) |
| Overig | 5 (5.7) | ||
| Totaal | 76 (96.2) | 74 (100) | 87 (100) |
Overzicht behandeling patiënten met primair epitheliaal ovarium/tuba carcinoom volgens stadium
| FIGO stadium IA-IIA | 2022 (N=20 (%)) | 2023 (N=24 (%)) | 2024 (N=19 (%)) |
|---|---|---|---|
| Stadiëring | Stadiëring | Stadiëring | |
| 12 (15.2) | 16 (21.6) | 17 | |
| Aantal verwijderde klieren 10 of meer | 12 | 15 | 15 |
| FIGO stadium IIB-IV | 2022 | 2023 | 2024 |
|---|---|---|---|
| Debulking | N= 57 (72.2) | N=51 (68.9) | 57 (88.5) |
| Primaire debulking | 29 (50.9) | 23 (45.1) | 31 (47) |
| Interval debulking | 28 (49.1) | 28 (54.9) | 35 (53) |
| Debulking + HIPEC | 18 (22.8) | 19 (25.7) | 19 (21.8) |
| Geen debulking/chirurgie anders | 2 | 0 | 4 (4.6) |
| FIGO stadium IIB-IV | 2022 | 2023 | 2024 |
|---|---|---|---|
| Compleet | 48 (84.2) | 42 (82.4) | 51 (77.3) |
| Optimaal | 4 (7) | 4 (7.8) | 8 (12.1) |
| Incompleet | 4 | 5 (9.8) | 7 (10.6) |
| Onbekend | 1 (1.8) | 0 | |
| Totaal | 57 (72.2) | 51 (68.9) | 66 (75.9) |
Vulvacarcinoom
Overzicht stadium en behandeling patiënten met primaire vulvaire maligniteiten
| FIGO stadium | 2022 (N=72 (%)) | 2023 (N=62 (%)) | 2024 (N=70 (%)) |
|---|---|---|---|
| I | 45 (63.4) | 45 (72.6) | 48 (68.6) |
| II | 0 | 0 | 0 |
| III | 21 (29.6) | 17 (27.4) | 18 (25.7) |
| IV | 5 (7) | 0 | 4 (5.7) |
| Onbekend/niet genoemd | 0 | 0 | 0 |
| Totaal | 71 (98.6) | 62 (100) | 70 (100) |
| Behandeling | 2022 (N=71 (%)) | 2023 (N=62 (%)) | 2024 (N=70 (%)) |
|---|---|---|---|
| Alleen chirurgie | 52 (73.2) | 52 (83.9) | 54 (77.1) |
| Chirurgie en radiotherapie | 17 (23.9) | 7 (11.3) | 13 (18.6) |
| Alleen radiotherapie | 0 | 0 | 0 |
| Anders | 0 | 0 | 0 |
| Chemoradiotherapie | 2 (2.8) | 3 (4.8) | 3 (4.3) |
| Totaal | 71 (98.6) | 62 (100) | 70 (100) |
| Behandeling | 2022 (N=72 (%)) | 2023 (N=72 (%)) | 2024 (N=70 (%)) |
|---|---|---|---|
| Sentinel node procedure | 45 (63.4) | 43 (69.4) | 46 (65.7) |
| Geen sentinel node procedure | 26 (36.6) | 19 (30.6) | 24 (34.3) |
| Liesklierdissectie | 3 (4.2) | 11 (17.7) | 16 (22.9) |
| Anders | 0 | 0 | 0 |
| Totaal | 72 | 72 | 64 |
Sarcomen van de uterus
| Behandeling | 2022 (N=11 (%)) | 2023 (N=15 (%)) | 2024 (N=3 (%)) |
|---|---|---|---|
| Leiomyosarcoom | 3 (27.3) | 2 (13.3) | 1 (33.3) |
| Laaggradig endometrium stromacelsarcoom | 1 (9.1) | 3 (20.0) | 0 |
| Hooggradig endometrium stromacelsarcoom | 2 (18.2) | 5 (33.3) | 1(33.3) |
| Adenosarcoom | 1 (9.1) | 0 | 0 |
| Overig en ongespecificeerd | 4 (36.4) | 5 (33.3) | 1 (33.3) |
| Totaal | 11 (100%) | 15 (100%) | 3 (100%) |