2.3 Onderwijs en opleiden in het UMCG
Onderwijs en opleiden is, naast zorg, onderzoek en innovatie, een kerntaak. Door het opleiden van professionals dragen we bij aan Koers30: samen het verschil maken voor meer gezonde jaren voor iedereen.
Met een breed aanbod van opleidingen – van initiële en post-initiële trajecten tot bij- en nascholing – leiden we jaarlijks studenten, zorgprofessionals (in opleiding) en gezondheidszorgonderzoekers op. Zij worden voorbereid op werk in intra- en extramurale zorg, medisch-biologisch onderzoek en onderwijs en innovatie in de zorg.
Ons onderwijsaanbod omvat onder meer:
- 7 wetenschappelijke basisopleidingen: de bachelor- en masteropleiding Geneeskunde, de bachelor- en masteropleiding Tandheelkunde, de bacheloropleiding Bewegingswetenschappen en de master Human Movement Sciences en de master Sport Sciences;
- 2 wetenschappelijke onderzoekmasters in de gezondheidszorg: Molecular Medicine and Innovative Treatment en Interdisciplinary Research in Health Dynamics;
- 39 medische vervolgopleidingen tot geneeskundig specialist;
- 24 erkende leerroutes en 140 EPA-modules voor zorgopleidingen;
- ± 1.000 geaccrediteerde bij- en nascholingen voor zorgprofessionals per jaar.
Geworteld in de regio met grensoverstijgende impact
We zijn stevig verankerd in Noordoost-Nederland en werken intensief samen met regionale partners, zoals Universiteit van het Noorden, Zorg voor het Noorden en Opleidings- en Onderwijsregio Noord & Oost (OOR-NO). Daarnaast werken we samen met nationale en internationale partners om kennis, innovatie en zorgcapaciteit te versterken.
2.3.1 O-strategie
Het opleiden van vakbekwame zorgprofessionals voor Noord-Nederland is essentieel, zeker nu de druk op de zorgsector toeneemt. Hoewel er verschillende initiatieven bestaan voor toekomstbestendig onderwijs en opleiden, ontbrak een gezamenlijke koers. Daarom ontwikkelde het UMCG in 2025, onder regie van het dwarsverband Onderwijs en Opleiden, de O-strategie: een strategisch plan met de belangrijkste doelen en prioriteiten tot 2030.
De O-strategie werkt Koers30 verder uit en sluit aan bij de strategie van de RUG. De strategie bundelt bestaande initiatieven en stimuleert samenwerking en kennisdeling.
De strategie kwam tot stand via een brede interne dialoog met studenten, professionals, medezeggenschap en bestuurders. Na het adviestraject met de medezeggenschap is de O-strategie in het voorjaar van 2026 definitief vastgesteld.
Een belangrijke activiteit in 2026 is de ontwikkeling van een gezamenlijke visie op leren. Daarin legt het UMCG didactische uitgangspunten en de inrichting van onderwijs en leeromgevingen vast.
Meer extramurale artsen
De behoefte aan meer extramurale artsen (MEXA) is in 2025 verder uitgewerkt als een belangrijk aandachtspunt binnen het onderwijs- en opleidingsbeleid van het UMCG. Onder regie van het dwarsverband Onderwijs & Opleiden wordt, in samenwerking met partners binnen en buiten het UMCG, gewerkt aan een integraal actieplan gericht op het verminderen van de tekorten aan extramurale artsen, waaronder huisartsen, bedrijfsartsen en specialisten ouderengeneeskunde. Daarbij wordt ingezet op het versterken van de gehele opleidingslijn: van gerichte werving van studenten en meer aandacht voor eerstelijnszorg in het geneeskundecurriculum tot intensievere begeleiding van basisartsen en doorontwikkeling van de vervolgopleidingen. Daarnaast wordt samen met partners verkend hoe extramurale opleidingen duurzaam kunnen worden gefaciliteerd, onder meer via passende financieringsvormen en verdere academisering. Parallel hieraan wordt gewerkt aan het vergroten van de aantrekkelijkheid van werken buiten het ziekenhuis, onder andere door aandacht voor arbeidsvoorwaarden en loopbaanperspectieven. Deze gezamenlijke inzet draagt bij aan het toekomstbestendig maken van de toegankelijkheid en kwaliteit van de gezondheidszorg in Noord‑Nederland.
2.3.2 Initieel onderwijs voor studenten
Facts 2025
Aantal stagiaires
1.455
Ingeschreven studenten (peildatum 1 oktober 2025)
4.326
in sept of okt gestart zijn en op 1 okt 2025 ingeschreven stonden
Aantal universitaire diploma’s
1.095 in 2024-2025
Studenttevredenheid (niet-opgesplitst en opgesplitst naar ba-ma) *
3.93 (ba), 3,99 (ma)
World University Ranking 2025**
2026: 82
* Score Algemene tevredenheid bacheloropleidingen en masteropleidingen (1 = zeer ontevreden, 5 = zeer tevreden)
** (Positie in internationale rankings | Feiten en cijfers | Rijksuniversiteit Groningen)
Hoogtepunten academische opleidingen
Bewegingswetenschappen
Viering van het 40-jarig bestaan: een publieksfestival in Forum Groningen, waarbij de regionale rol van het UMCG Bewegingswetenschappen in preventie en het bevorderen van een actieve leefstijl centraal stond.
Innovatie: ingebruikname van state-of-the-art Virtual Reality-laboratoria die de integratie van onderwijs en onderzoek versterken.
Toekomstvisie: basis voor de nieuwe research master Interdisciplinary Research in Health Dynamics (start in 2026) en de eenjarige master Sport- en Bewegingswetenschappen (start in 2027).
Geneeskunde
De bachelor- en masteropleiding Geneeskunde ontvingen in maart 2025 een positief eindoordeel van de NVAO, waarmee de opleidingen voor zes jaar zijn geaccrediteerd.
Visievorming: afronding van het project Who Cares?, waarin samen met stakeholders een toekomstbestendige visie en nieuwe kernwaarden voor de Groningse geneeskundeopleiding zijn vastgesteld.
Beroepsoriëntatie gericht op extramuraal werken: succesvolle implementatie van een intensieve week voor eerstejaars masterstudenten (acht keer per jaar met groepen van zestig studenten), volledig gericht op het extramurale werkveld.
Graduate School of Medical Sciences (GSMS)
De master Molecular Medicine and Innovative Treatment bereikte het maximumaantal van 36 studenten dankzij een aangepaste wervingsstrategie en toelatingsprocedure. Het cohort omvat studenten van de IMIM-track, die na een tussenjaar opnieuw van start ging met een EM+ beurs voor de komende vier studiejaren. De instroom is internationaal: de 36 studenten vertegenwoordigen 19 nationaliteiten.
In december 2026 vindt de opleidingsvisitatie plaats. Onderdeel daarvan is de aanvraag van het officiële Research Master-label. De voorbereidingen zijn in volle gang.
De researchmaster Clinical and Psychosocial Epidemiology (CPE) startte in september 2025 voor het laatst onder deze naam, met 14 studenten. Op 16 en 17 maart 2026 vond de opleidingsvisitatie plaats.
Per september 2026 wordt CPE samengevoegd met de masters Human Movement Sciences en Sport Sciences tot Interdisciplinary Research in Health Dynamics (IRHD). In 2025 is een blauwdruk voor dit programma opgesteld. Per 1 januari is dr. Esther Hartman aangesteld als opleidingsdirecteur. Onder haar leiding wordt het programma verder ontwikkeld. Het onderwijs wordt opgebouwd op basis van de onderliggende masterprogramma’s.
Daarnaast wordt, in samenwerking met het UMCG-communicatieteam, een gerichte marketingstrategie uitgewerkt om voldoende studenten te werven voor studiejaar 2026–2027.
Opleidingsoverstijgende onderwerpen
- In 2025 heeft het cluster BST het Comenius-project succesvol afgerond, waarbij interdisciplinaire learning communities rondom inspanningsfysiologie zijn geïntegreerd in de curricula van Geneeskunde en Bewegingswetenschappen.
- In 2026 krijgt de inzet van AI in het onderwijs prioriteit, onder meer via de Anatomy Gym-app en My Physiology L’App. Cluster BST neemt daarmee een leidende rol in de ontwikkeling van het nieuwe geneeskundecurriculum.
2.3.3 Vervolgonderwijs voor zorgprofessionals
Facts 2025
Aantallen aios in UMCG
536
peildatum 31-12-2025
Aantallen aios huisartsen- en ouderengeneeskunde
365
peildatum 31-12-2025
Aantallen verpleegkundigen in vervolgopleidingen
1.423
Geaccrediteerde (medisch-inhoudelijke) bij- en nascholingen (deelnemers en georganiseerde activiteiten)
1.047
met totaal aantal deelnemers: 14.510
Hoogtepunten medische vervolgopleidingen
Voortzetting erkenning UMCG als opleidingsinstelling
In juni 2025 heeft de Registratiecommissie Geneeskundig Specialisten (RGS) de kwaliteit van het UMCG als opleidingsinstelling getoetst. De nadruk van de visitatie lag op de verbetercultuur en het functioneren van het toezicht door de Centrale Opleidingscommissie (COC). De evaluatiecommissie prees het goed functionerende kwaliteitssysteem en de sterke verbetercultuur. Op basis van deze bevindingen is de erkenning voor de medische vervolgopleidingen eind 2025 voor onbepaalde tijd verlengd.
Afdeling Nucleaire Geneeskunde – cluster DAT
- Innovatie in het onderwijs: in samenwerking met de Universiteit Twente wordt een tweejaarlijkse hands-on cursus aangeboden die ouderejaars aios voorbereidt op de praktijk van morgen. De focus ligt op het kritisch en praktisch toepassen van generatieve AI en andere AI-toepassingen binnen de radiologie. Hiermee loopt de opleiding Radiologie landelijk voorop in de structurele integratie van AI-toepassingen in het medisch vervolgonderwijs.
- Vooruitblik: verdere ontwikkeling van de AI-onderwijslijn door praktijkdagen uit te breiden en AI-casuïstiek structureel te integreren in de reguliere onderwijsactiviteiten.
Cluster PRP
- Het UMCG faciliteert jaarlijks een stabiele instroom van masterstagiairs Psychologie binnen verschillende onderdelen van de organisatie.
- De doorstroom naar specialistische functies is geborgd met jaarlijks 13 opleidingsplaatsen voor postmasterprofessionals:
- 4 GZ-psychologen;
- 4 klinisch psychologen;
- 5 klinisch neuropsychologen.
Huisartsopleiding – Afdeling Eerstelijnsgeneeskunde en Langdurige Zorg
De huisartsopleiding van het UMCG stimuleert aios om na hun opleiding te werken in krimpregio's in Noordoost-Nederland. In de afgelopen drie jaar namen vijftig aios deel aan het project Regionaal Opleiden, ontwikkeld met gemeenten, zorggroepen, ziekenhuizen en huisartsenorganisaties. Een aanzienlijk deel van de deelnemers blijft na afronding van de opleiding in de regio werken. Daarom wordt regionaal opleiden uitgebreid naar heel Noordoost-Nederland.
Afdeling Epidemiologie
Heraccreditatie Epidemiologie B: het PhD-opleidingsprogramma is door de VvE positief geëvalueerd, waardoor de officiële accreditatie met vijf jaar is verlengd.
Daarnaast werkt de afdeling aan de verdere ontwikkeling van een Education Innovation Hub, gericht op het versterken en vernieuwen van het onderwijs.
Opleidingsoverstijgende onderwerpen
In 2025 is het Discipline Overstijgend Onderwijs (DOO) vernieuwd rondom het thema Passende Zorg. Vijf medisch specialisten treden daarbij op als boegbeeld voor de thema’s:
- innovatie;
- veerkracht;
- vakmanschap;
- interprofessioneel opleiden;
- samen beslissen.
Deze thema’s geven richting aan de medische vervolgopleidingen binnen de Opleidings- en Onderwijsregio Noord & Oost (OOR-NO).
In 2025 startte de vijfde editie van het Resident Leadership Program, een leerlijn waarin ouderejaars aios leren hoe zij een kwaliteitsverbeterproject in de praktijk uitvoeren. Bijzonder aan dit programma is de samenwerking tussen het UMCG en de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ).
Het UMCG zet kunstinterventies in om het psychologisch herstel en de professionele ontwikkeling van zorgprofessionals te ondersteunen. Programma’s zoals Artful Breaks en het project GeneesKunst bieden medewerkers en lerenden ruimte om via creativiteit en dialoog afstand te nemen van de klinische werkdruk.
Verpleegkundige vervolgopleidingen
De Centrale Opleidingscommissie voor Verpleegkundige Vervolgopleidingen (COC VVO) speelt een belangrijke rol bij het waarborgen en versterken van de kwaliteit van verpleegkundige vervolgopleidingen. In 2025 richtte de commissie zich met name op de implementatie van een kwaliteitsdashboard. Hiermee wordt systematisch gewerkt aan continue kwaliteitsverbetering, waarbij doelen, acties, evaluaties en borging inzichtelijk worden gemaakt. Daarnaast heeft de COC VVO de formele positie van de commissie verkend en hierover advies uitgebracht aan de raad van bestuur.
2.3.4 Onderzoek en innovatie voor onderwijs en opleiden
LEARN, het Lifelong Learning Education and Assessment Research Network, onder leiding van hoogleraar onderwijsonderzoek in de gezondheidszorg Marco de Carvalho Filho, publiceerde in 2025 bijna vijftig wetenschappelijke artikelen, waarvan veel in vooraanstaande tijdschriften binnen Medical Education.
LEARN ontving daarnaast meerdere onderzoeksbeurzen, waaronder:
- de NRO beurs ‘Hoger Onderwijs van de Toekomst’ (€ 750.000, -) voor onderzoek naar interprofessioneel onderwijs;
- een GNK innovatieproject voor klinisch redeneren in de bacheloropleiding Geneeskunde;
- de UMCG Impact Accelerator Grant.
LEARN ontwikkelde daarnaast nieuwe onderwijsinnovaties voor de bachelor Geneeskunde, waaronder een chatbot voor self explanation en interactieve klinische werkvormen.
Focus voor 2026: intensievere samenwerking met andere opleidingen, waaronder Tandheelkunde, en grotere betrokkenheid van studenten bij onderzoeksprojecten.