Spring naar inhoud

2.2 Wetenschappelijk onderzoek in het UMCG

Het wetenschappelijk onderzoek in het UMCG is ondergebracht in drie onderzoeksinstituten, namelijk: 

  • Instituut MoHAD (Mechanisms of Health, Aging and Disease) doet fundamenteel onderzoek. Het richt zich op de mechanismen die een rol spelen bij het ontstaan van een ziekte of bij veroudering. Onderzoek vindt plaats in laboratoria met cellen en/of dieren. De opgedane kennis vormt de basis voor translationeel onderzoek. 
  • Instituut PRECISION richt zich op translationeel en klinisch onderzoek. Hoewel ook hier onderzoek wordt gedaan in laboratoria met cellen of dieren, wordt er ook onderzoek met patiënten en vrijwilligers gedaan. 
  • Instituut Health in Context richt zich op public health: onderzoek naar het bevorderen van de gezondheid van de hele bevolking, met specifieke aandacht voor de regio Groningen.


Instituut Programma’s Senior Staff PhD-students
MoHAD 10 194 525
PRECISION 15 215 603
Health in Context 15 215 606

Hieronder staat een overzicht van de instituten samen met elk drie thema’s en bijbehorende onderzoeksprogramma’s.

2.2.1 Kengetallen onderzoek

Output

Publicaties

4.238

(3979 in 2024)

Open Access

99% open, 1 % closed

(98,9% open in 2024)

Promoties

307

(100 HiC; 100 Precision; 107 MoHAD)      (290 in 2024)

Het (voorlopige) Open Access-percentage bedraagt in 2025 99%. Dit percentage blijft hoog dankzij afspraken met uitgevers, ondersteuning door de Medische Bibliotheek (‘Act on acceptance’) en het via de Taverne-regeling openstellen van publicaties in Pure, de onderzoeksdatabase van het UMCG.

Publicaties

In 2025 verschenen 4.238 wetenschappelijke publicaties. Na een coronapiek in 2021 en 2022 is het aantal publicaties gestabiliseerd op het niveau van 2020.

Promoties

In 2025 vonden 307 promoties plaats (100 Health in Context; 100 PRECISION; 107 MoHAD). Dit is een record. 

Werfkracht

Subsidies vormen een belangrijke financieringsbron voor wetenschappelijk onderzoek. In 2025 verwierven UMCG-onderzoekers gezamenlijk € 117.800.000 aan subsidies. Dit betekent opnieuw een stijging ten opzichte van voorgaande jaren. Het figuur hieronder toont de bijdrage van de verschillende subsidies.

Ontwikkeling werfkracht 2e - 4e GS

Bovenstaande grafiek in tabel-vorm:

  TGS BDR COL STI MIN CEU LOH OOI TOP DIV
2025 11.011.873 29.282.979 11.622.829 13.088.790 17.338.000 13.677.836 19.802.291 697.571 0 1.235.920
2024 8.927.896 25.139.076 11.083.168 11.415.343 12.403.658 13.079.497 15.267.181 795.229 0 1.108.567
2023 8.405.991 24.443.553 8.552.243 10.945.709 5.347.957 13.831.282 18.254.423 785.601 0 914.383
2022 9.576.469 23.126.471 11.109.105 9.662.473 4.694.845 11.796.477 14.817.938 307.340 0 993.140
2021 7.456.820 20.424.830 8.062.301 8.242.385 2.482.363 12.954.878 12.617.628 356.876 -34.183 1.246.334

Carrièrebeurzen

Een overzicht van toegekende prestigieuze persoonlijke carrièrebeurzen aan UMCG-onderzoekers: 

  • Rubicon (budget om naar het buitenland te gaan voor 12-24 maanden, budget hangt af van land):
    • Michail Kokkorakis
  • ZonMw Off Road (€ 100.000,-)
    • Adéla Melcrová
    • Elise van der Stouwe
    • Abel Soto Gamez
  • Klinische Fellowship (€ 200.000,-)
    • Fredrike Bensch
    • Mariken Stegmann
  • Veni (€ 320.000,-)
    • Lynn van Olst – Science domein
  • Vici (€ 1.500.000,-)
    • Harry Tsoumpas – AES-domein

EU

  • MSCA Postdoctoral Fellowship (€ 232.916,16)
    • Divya Khurana – Incoming – MIRACLE (Supervisor: Hélder Santos)
    • Elis Haan – Incoming – STRESSADHD (Supervisor: Catharina Hartman)
    • Thiécla Rosales – Incoming – FLAVCAN (Supervisor: Hélder Santos)
    • Graziela Scheuer – Incoming – SKINNOVATE (Supervisor: Hélder Santos)
  • ERC Consolidator (€ 2.000.000,-)
    • Romana Schirhagl

Personeel

Hoogleraren (incl. adjunct)

205 (74 vrouwen, 131 mannen)

(194 in 2024)

Hoogleraren (bijzonder/honorair)

14 (5 vrouwen, 9 mannen)

(18 in 2024)

Senior Staff Instituten (onderzoekers 1, 2, UD, UHD, HGL)

624

(690 in 2024)

Aantal promovendi

1.734

(1768 in 2024)

2.2.2 Dwarsverband Onderzoek

Het dwarsverband Onderzoek omvat verschillende teams die onderzoek ondersteunen in alle fasen: van subsidieaanvraag tot uitvoering en afronding. Daarnaast adviseert het dwarsverband de (pro)decaan en de raad van bestuur over uiteenlopende onderzoeksgerelateerde zaken (figuur 1).

Organogram Dwarsverband onderzoek

Het dwarsverband Onderzoek ontwikkelt en implementeert onderzoeksbeleid op het gebied van onder meer onderzoeksdata, academische loopbanen, onderzoeksfaciliteiten, onderzoeksrapportages en -analyses. Daarnaast ondersteunt het early career onderzoekers (promovendi, postdocs) en de inzet van nieuwe technologische ontwikkelingen zoals AI  Specialisten van verschillende teams dragen bovendien bij aan UMCG-brede activiteiten.

2.2.3 Financiële context en rendementsverbeteringen O&O

In 2024 kreeg het UMCG te maken met overheidsbezuinigingen en stijgende kosten, resulterend in een taakstelling voor de kerntaken onderzoek en onderwijs voor 2025–2028. Om deze taakstelling te adresseren is het programma Rendementsverbeteringen O&O gestart. Belangrijke maatregelen die in 2025 zijn genomen waren: 

  • valorisatie van onderzoeksfaciliteiten;
  • gerichte aanschaf van onderzoeksapparatuur;
  • verhoging van inkomsten uit subsidies van tweede en derde geldstroom;
  • Doelmatigheid Onderzoeksondersteuning.

Het dwarsverband Onderzoek werkt daarnaast aan de verdere uitwerking van sturingsparameters in het Nieuw Financieel Model. De uitvoering van deze maatregelen wordt in 2026 voortgezet.

2.2.4 Strategische Personeelsplanning (SPP) en Erkennen en Waarderen

Strategische Personeelsplanning (SPP) is onderdeel van het proces Erkennen en Waarderen. Clusters brengen de verdeling van academische posities, uitstroom door pensionering en opvolging systematisch in beeld. In 2025 zijn met alle clusters strategische gesprekken gevoerd, inclusief een startpresentatie en vervolggesprekken met prodecanen en de strategisch adviseur van de raad van bestuur. De SPP wordt een vast onderdeel van de besturingscyclus van het UMCG. 

In 2025 zijn binnen de Erkennen en Waarderen-routekaart twee hoofdthema’s centraal gesteld: de Academische Strategische Personeelsplanning en de herziening van de academische loopbaanprofielen uit 2018, met bijzondere aandacht voor de integratie van Open Science. Voor de actualisatie van de loopbaanprofielen hebben drie commissies van academisch personeel zich gericht op de meest urgente onderwerpen: 

  •  de herziening van het onderwijsprofiel;
  •  het maatschappij- & valorisatieprofiel;
  • vraagstukken rondom tijdsbesteding, schaling en horizontale ontwikkeling, inclusief de samenhang met klinische taken.

De adviezen die hieruit voortkomen, worden in 2026 uitgewerkt tot nieuwe loopbaanprofielen.

2.2.5 Verbetering proces NWO-GWI-aanvragen

Investeringen door NWO in Grootschalige Wetenschappelijke Infrastructuren (GWI’s) bieden significante subsidiemogelijkheden voor onderzoek in Nederland, ook voor UMCG-onderzoeksgroepen. Honorering van aanvragen vereist brede samenwerking tussen meerdere onderzoeksafdelingen in Nederland en resulteert uiteindelijk in een gezamenlijke roadmap per GWI-thema. 

NWO en het nationaal onderzoeksveld hebben aangegeven dat het aanvraagproces verbeterd kan worden. Het dwarsverband Onderzoek bevestigt deze bevindingen en heeft in 2025 een project opgezet om verbeteringen door te voeren. 

Concreet zijn de volgende acties uitgevoerd: 

  • In samenwerking met de RUG is de aanvraagprocedure transparanter ingericht en wordt de ondersteuning van onderzoekers geoptimaliseerd. 
  • Binnen de UMCNL-expertgroep ‘versnellingsthema onderzoeksinfrastructuren’, waarin DVOz actief is, is de afstemming tussen umc’s versterkt voor bestaande en nieuwe samenwerkingen.

GWI’s vormen hierbij een belangrijke parameter voor prioritering en planning van de gezamenlijke projecten.

2.2.6 Researchstrategie

In Koers30 is vastgesteld dat het UMCG werkt aan ‘meer gezonde jaren voor iedereen’. Het dwarsverband Onderzoek ontwikkelt samen met onderzoekers een nieuwe researchstrategie die deze ambitie concretiseert en aansluit op de strategie van de RUG. In 2025 zijn de inhoudelijke uitgangspunten voor deze strategie vastgesteld. Vaststelling van de strategie is voorzien in 2026.

2.2.7 Kennisveiligheid

Internationale samenwerking is essentieel voor hoogwaardig onderzoek, maar brengt risico’s met zich mee zoals het onbedoeld delen van gevoelige kennis, druk op onderzoekers of misbruik van onderzoeksresultaten. In 2025 is daarom het programma Kennisveiligheid geïmplementeerd voor onderzoekers en ondersteunend personeel. 

Het programma omvat onder andere: 

  • een e-learningmodule;
  • een checklist waarmee onderzoekers risico’s kunnen inschatten bij nieuwe samenwerkingen met buitenlandse partners.

Bij de beoordeling van internationale samenwerkingen werkt het UMCG nauw samen met de RUG.

2.2.8 Graduate School of Medical Sciences (GSMS)

In 2025 waren er diverse ontwikkelingen rond de researchmasters Molecular Medicine and Innovative Treatment en Clinical and Psychosocial Epidemiology (CPE).  Informatie hierover staat in paragraaf 2.3.2.