Jaardocument UMCG 2025
Voorwoord
Meer gezonde jaren voor iedereen. Dat is wat ons drijft: elke dag, voor elke patiënt. Die missie is niet van het bestuur; zij is van de ruim 13.000 mensen die elke dag deze missie van het UMCG waarmaken. Van docenten, artsen en onderzoekers tot logistiek medewerkers, schoonmakers en planners. Samen maken zij onze complexe academische patiëntenzorg, toekomstgericht onderwijs en wetenschappelijk onderzoek mogelijk.
Onze missie is actueler dan ooit, want de zorg, het wetenschappelijk onderzoek en onderwijs en opleiden in Nederland staan onder druk. Als we op de oude weg doorgaan, zijn de kosten onhoudbaar en werkt een kwart van de beroepsbevolking straks in de zorg. En hoewel de gemiddelde levensverwachting in Nederland hoog is, zijn de verschillen in gezonde levensverwachting groot. Waar je wieg staat, bepaalt nog te vaak hoe je gezond oud wordt. Dat is een ongemakkelijke waarheid én een urgente opdracht, waarop wij met onze meerjarenstrategie Koers30 ons antwoord formuleren: door impact als vierde kerntaak te benoemen, vertalen we kennis en innovatie naar praktijk en maatschappij.
Samenwerking is daarbij essentieel. Met partners in Noord-Nederland, de Rijksuniversiteit Groningen als brede én technische universiteit, Lifelines, Datapoort en diverse biobanken hebben we een unieke infrastructuur die ons in staat stelt de gezondheid voor de hele regio te verbeteren en in te spelen op nieuwe ontwikkelingen zoals data, digitalisering en AI. De komst van een AI-fabriek en de ontwikkeling van slimme toepassingen bieden enorme kansen en dragen eraan bij dat onze zorgprofessionals zoveel mogelijk tijd kunnen steken in datgene waar ze goed in zijn: mensen helpen.
Andere gamechangers waarmee het UMCG inzet op meer gezonde jaren voor iedereen zijn duurzaamheid, eigen regie en passende zorg en preventie. We zetten stevige stappen richting ons doel om in 2035 klimaatneutraal en circulair te zijn. Onze medewerkers krijgen ruimte voor eigen regie, want zij zijn ons grootste kapitaal. En we stellen passende zorg en preventie centraal, zodat de zorg ook in de toekomst toegankelijk blijft voor iedereen.
Koers30 bouwt voort op een stevige traditie: al jarenlang streeft het UMCG naar healthy ageing. We hebben een enorme traditie in het wetenschappelijk onderzoek, onderwijs en opleiden. Maar anno 2026 zijn de uitdagingen groter dan ooit, door bezuinigingen, toenemende werkdruk en onzekerheden rondom energievoorziening en grondstoffen. Het UMCG is financieel gezond, maar dat is geen reden om achterover te leunen; het is een vertrekpunt om vooruit te bewegen.
En dat doen we. In 2025 zetten we tal van duurzame en innovatieve stappen, zoals het besparen van ruim een miljoen handschoenen, het openen van vernieuwde afdelingen die klaar zijn voor de zorg van de toekomst en grensverleggend onderzoek, zoals het behandelen van patiënten met zelfontwikkelde CAR-T-cellen.
Deze beweging wordt gedragen door de mensen waar we mee begonnen. In dit jaardocument laten we zien wat zij samen hebben bereikt: iets om trots en dankbaar voor te zijn. Het geeft vertrouwen voor de toekomst, hoe onzeker die soms ook lijkt.
Raad van bestuur UMCG
prof. dr. A.G.J. (Ate) van der Zee, voorzitter
prof. dr. S.C.E. (Stephanie) Klein Nagelvoort-Schuit, vicevoorzitter
prof. dr. W.J. (Wiro) Niessen, decaan
P.F.I.M. (Paulina) Snijders MSc, CFO
Highlights
UMCG opgetogen over komst AI-Factory naar Groningen
Het UMCG heeft zich vol ingezet voor de komst van een AI-Factory naar Groningen want dit helpt om de zorg slimmer, beter en ook persoonlijker te maken. Want als AI zorgprofessionals kan ondersteunen in hun werk, blijft er meer tijd over voor persoonlijk contact met de patiënt. Het UMCG is dan ook blij dat er in Groningen een AI-Factory komt.
In de AI-Factory wordt AI-expertise gebundeld om soeverein taalmodellen te ontwikkelen en verder te verbeteren zonder afhankelijk te zijn van buitenlandse modellen die getraind zijn op data waar we geen zicht op hebben. Daarnaast biedt de faciliteit veilige, grootschalige rekenkracht die we in het UMCG goed kunnen gebruiken. Bijvoorbeeld voor het analyseren van scans en analyseren van data op basis waarvan we kunnen voorspellen wie risico loopt op ziekten en hoe preventie kan bijdragen.
De AI-Factory wordt een faciliteit waar onderzoekers, bedrijven en zorginstellingen samenwerken aan de ontwikkeling en toepassing van kunstmatige intelligentie (AI). De AI-Factory biedt niet alleen mogelijkheden voor AI-ontwikkelingen in de zorg, maar ook voor andere sectoren en bedrijven. De bouw start naar verwachting in 2026, en de opening staat gepland voor 2027.
Gerichte stappen naar gendersensitieve zorg
Onderzoek laat zien dat vrouwen met dezelfde klachten als mannen, niet altijd dezelfde diagnostiek of behandeling ontvangen. Dit kan leiden tot gemiste of latere diagnoses. Met de lancering van FemHealthData en vijf seed grants voor onderzoek, zette het UMCG een stap richting meer gendersensitieve zorg.
Het dataplatform FemHealthData bundelt grootschalige gezondheidsdata van vrouwen en maakt het mogelijk om patronen in gezondheid, zorggebruik en uitkomsten beter te begrijpen. Door databronnen te combineren en samen te werken met onderzoekers en zorgprofessionals, ontstaat een stevige basis voor beter onderbouwde richtlijnen en beleid. Zo wordt gericht gewerkt aan meer passende en gelijkwaardige zorg.
Ook investeerde het UMCG 10.000 euro in veelbelovende onderzoeken die de verschillen in zorg tussen mannen en vrouwen moeten verkleinen. De projecten zijn:
- Vrouwen beter opereren met beter passende implantaten.
- Mentale problemen tijdens de overgang.
- Relatie endometriose en immuunsysteemziektes.
- De rol van alternatieve geneesmiddelen.
- Moeten jongens en meisjes verschillende dosering van medicijn krijgen.
Het team van FemHealthData
Wie maakt die vapes eigenlijk?
Ze hingen aan haar lippen en stelden de ene na de andere vraag. Op 21 mei volgde de eerste brugklas in het UMCG een les over vapen en hoorden ze van longarts Hester van der Vaart hoe verslavend en gevaarlijk vapes zijn. De klas luisterde aandachtig naar haar uitleg over de schadelijke stoffen die in vapes zitten, de gezondheidsklachten die je erdoor kunt krijgen en hoe je ermee kunt stoppen als je eraan verslaafd bent geraakt. In de les ging het ook over de rol van de tabaksindustrie. De enorme omzet en de impact daarvan maakte indruk op de leerlingen.
Bijna een kwart van de Nederlandse jongeren tussen de 12 en 25 jaar vapet, vaak in combinatie met roken. Dagelijks beginnen bovendien zo’n zeventig kinderen met vapen. Om jongeren bewust te maken van de gevolgen van roken en vapen, nodigt het UMCG brugklassen uit om in het UMCG een les over vapen te volgen. De belangstelling vanuit scholen is groot.
Dáág kikker, welkom driedubbele punt
Na bijna dertig jaar heeft UMCG afscheid genomen van de herkenbare kikker in het logo. Het nieuwe logo bestaat uit de naam UMCG, gevolgd door een driedubbele punt. Dit element typeert onze organisatie, want het belóóft. Er volgt namelijk altijd iets na een dubbele punt. Het gaat continu verder – net als ons werk. Daarmee weerspiegelt het nieuwe logo het karakter van het UMCG en benadrukt het de ambitie om te blijven ontwikkelen, vernieuwen en samenwerken.
De invoering van het nieuwe logo gebeurt gefaseerd en op een duurzame, kostenbewuste manier. Digitale uitingen worden snel aangepast, op fysieke producten of locaties wordt het logo pas aangepast als deze aan vervanging toe zijn. De kikker kun je dus nog regelmatig tegenkomen in (de communicatie van) het UMCG, maar dat zal geleidelijk minder worden.
No Risk, No Glove
De campagne No Risk. No Glove. liet zien dat kleine gedragsveranderingen grote impact kunnen hebben. Door medewerkers bewuster te laten nadenken over wanneer handschoenen echt nodig zijn, heeft het UMCG in 2025 bijna 1,3 miljoen wegwerphandschoenen minder verbruikt. Dit resulteerde in 4.485 kilo minder afval, 33.310 kilo minder CO₂-uitstoot en €106.425,- minder kosten. Handschoenen blijven essentieel bij risicovolle handelingen, maar in veel andere situaties volstaat goede handhygiëne. De resultaten werden zichtbaar gemaakt via een installatie in het UMCG, die medewerkers continu herinnerde aan de impact van hun keuzes. Zo werd duidelijk hoe bewust handelen in de dagelijkse praktijk bijdraagt aan duurzamere zorg.
