3.3 Hoogtepunten in UMCG-onderzoek
PhD-samenwerking
De Graduate School of Medical Sciences (GSMS) heeft in 2024 sterk ingezet op de intensivering en uitbreiding van samenwerkingen met internationale academische partners, met een speciale focus op double doctorate trajecten. Deze trajecten maken het onder bepaalde voorwaarden mogelijk dat een gastonderzoeker van een buitenlandse instelling een promotietraject bij het UMCG volgt en aan de RUG promoveert. Daarnaast kunnen deze trajecten dienen als basis voor het bevorderen van een langdurige en uitgebreidere onderzoekssamenwerking tussen de twee instellingen. Om dit te ondersteunen is het internationaliseringsteam uitgebreid (met 0.8 fte).
In maart 2024 organiseerde de GSMS een informatiesessie over double doctorate trajecten. Met onderzoekers zijn er individuele gesprekken om specifieke samenwerkingsmogelijkheden te verkennen. In 2024 is gestart met de formalisering van circa 45 nieuwe double doctorate trajecten, via contracten met zowel bestaande als nieuwe academische partners. Dit is bijna een verdubbeling ten opzichte van 2023. De flexibiliteit van het Nederlandse promotiestelsel maakt dat dit type samenwerking mogelijk is met vrijwel elke internationale partner.
Op dit moment liggen de sterkste samenwerkingen van de GSMS in Latijns-Amerika, met name met vier strategische partners: de Universidade de São Paulo (Brazilië), de Universidad Nacional Autónoma de México (Mexico), de Universidad de Chile (Chili) en de Universidad de Antioquia (Colombia). Met de uitbreiding van het team is deze focus verbreed naar partnerschappen in andere delen van de wereld.
De aanvullende inzet lag het afgelopen jaar op het faciliteren van ad-hoc samenwerkingen met diverse instellingen, en er zijn stappen gezet richting de verkenning van nieuwe strategische partnerschappen in onder meer Indonesië. Dit land is in het bijzonder interessant vanwege de ruime financieringsmogelijkheden voor volledige PhD-trajecten in het buitenland.
Project Groningen Human Capital for Life Sciences
In 2024 hebben de GSMS, Life Cooperative en de Hanze gezamenlijk een subsidie ontvangen van PharmaNL voor het project Groningen Human Capital for Life Sciences. Het doel van dit innovatieve project is om de concurrentiepositie van (Noord-)Nederland op het gebied van farmaceutische producten en productietechnologieën te versterken. Om dit doel te bereiken, worden tien innovatieve onderwijsmodules ontwikkeld, waarvan vijf binnen het UMCG/GSMS. Deze modules richten zich op nieuwe gentechnologieën, bio-informatica en bioanalyse. Door deze modules beschikbaar te stellen aan zowel studerende als werkende professionals, worden er mogelijkheden voor life-long-learning gecreëerd. Hierdoor kunnen professionals zich blijven ontwikkelen in de richting die het bedrijfsleven nu en in de toekomst nodig heeft.
In 2024 zijn de eerste stappen gezet in de ontwikkeling van deze modules. In 2025 worden de modules verder ontwikkeld, en in 2026 worden ze getest en geëvalueerd. Het uiteindelijke doel is om deze modules structureel te integreren in het onderwijsaanbod voor masterstudenten, promovendi en professionals.
Generative AI
Als onderdeel van de werkgroep ’Generative AI op de werkvloer' zijn er in 2024 verschillende innovatieve toepassingen getest, zoals het gebruik van ChatGPT bij het schrijven van subsidievoorstellen en de inzet van GPT-modellen voor het evalueren van deze voorstellen. Daarnaast werden drie succesvolle workshops ontwikkeld en gegeven aan onderzoekers over het gebruik van Generative AI bij het schrijven van onderzoeksvoorstellen. Dit programma wordt nu verder uitgebreid naar promovendi.
Grant Navigator Programme
In 2024 werd het unieke Grant Navigator Programme gelanceerd. Dit programma helpt onderzoekers van het UMCG, de RUG, de Hanze en omliggende ziekenhuizen bij het voorbereiden van subsidieaanvragen en het verbeteren van hun schrijfvaardigheden. De modules worden jaarlijks aangeboden en hebben inmiddels een vaste plek binnen het trainingsaanbod.
Interne subsidies voor impactvol onderzoek
Om samenwerking en maatschappelijke impact te stimuleren biedt Bureau Onderzoek, in samenwerking met de nieuwe onderzoeksinstituten, interne subsidies aan. Dit omvat onder andere netwerk- en impactversnellingsbeurzen, die de impact van onderzoeksprojecten versnellen en de samenwerking tussen onderzoekers en stakeholders versterken.
Cohorten en biobanken
Het UMCG heeft meer dan 175 verschillende cohorten en biobanken. Hierin worden gegevens en lichaamsmaterialen van een bepaalde groep patiënten of burgers verzameld voor toekomstig onderzoek. Cohortonderzoek is een van de speerpunten van het UMCG. De omvang en kwaliteit van onze cohorten stelt ons namelijk in staat om uniek wetenschappelijk onderzoek te doen. De inzichten uit dit soort grote verzamelingen vergroten onze kennis over gezondheid en ziekte en helpen bij het ontwikkelen van nieuwe diagnostiek en behandelingen.
Om de impact van onderzoek met cohorten en biobanken beter zichtbaar te maken, samenwerkingen te stimuleren, de kwaliteit verder te verbeteren en onderzoekers te ondersteunen, is de Cohort and Biobank Coordination Hub (CBCH) opgericht. Deze netwerkorganisatie helpt onderzoekers bij het vinden van de juiste lichaamsmaterialen, gegevens, mensen en kennis, zodat zij hun onderzoek verder kunnen ontwikkelen.
Een belangrijke bron hierbij is de UMCG Research Data Catalogue, die in 2024 is uitgebreid. Naast cohort- en biobank-informatie, bevat deze catalogus nu ook informatie uit klinische studies. Deze catalogus, ontwikkeld samen met ons Genomics Coordination Center (GCC) en Digital Competence Center (DCC), bevordert het FAIR hergebruik van gezondheidsgegevens en stimuleert samenwerking met andere onderzoekers.
DASH: Data Science Center in Health
DASH, het Data Science Center in Health van het UMCG, ondersteunt als kenniscentrum en community innovatieve onderzoeksprojecten en brengt experts op het gebied van data science, AI, eHealth en machine learning samen. Daarnaast biedt DASH oplossingen voor complexe vraagstukken, zoals ethische, juridische en maatschappelijke uitdagingen, het koppelen van datasets en de ontwikkeling van geavanceerde analysemethoden. Door een breed netwerk binnen en buiten het UMCG faciliteert DASH samenwerking tussen onderzoekers, IT-specialisten en (business)partners.
Ook in 2024 was DASH actief in het organiseren van bewustwordings- en onderzoeksactiviteiten en werkte aan de voltooiing van het DASH IT-lab voor geavanceerde datawetenschap en AI. Daarnaast ondersteunde DASH de ontwikkeling van een leerlijn over Data Science, AI en eHealth binnen diverse opleidingen van het UMCG. Ook werden richtlijnen opgesteld voor het gebruik van grote taalmodellen en onderwijsmateriaal ontwikkeld. In samenwerking met interne en externe partners bleef DASH een drijvende kracht achter innovatief datawetenschappelijk onderzoek.