7.5 ICT-voorziening
Door de toenemende tekorten aan zorgpersoneel, de groeiende zorgvraag en de kansen die digitalisering biedt, groeit de behoefte aan innovatie en verdere digitalisering binnen het UMCG. Innovatie en digitalisering helpen om de zorg efficiënter te organiseren, werkprocessen te vereenvoudigen en de kwaliteit van zorg te verbeteren. In 2024 hebben we mooie resultaten geboekt door een heldere strategische koers uit te zetten die tegelijk wendbaar blijft. Daarnaast maken we steeds meer gebruik van digitale hulpmiddelen en technologieën, zoals kunstmatige intelligentie (AI), om de zorg slimmer en effectiever in te richten.
7.5.1 i-Strategie: hoe we data & digitalisering samen slim inzetten
In 2024 hebben we de i-Strategie ontwikkeld met input van medewerkers uit de domeinen Zorg, Onderzoek, Onderwijs & Opleiden en Bedrijfsvoering, de cliëntenraad en ondernemingsraad. Deze strategie vormt ons plan om de komende jaren slim gebruik te maken van data en digitalisering. De i-Strategie is geen nieuwe strategie, maar een hulpmiddel om bestaande thema’s en doelen uit eerdere strategieën te realiseren en te versnellen. De strategie bouwt voort op Koers25 en sluit naadloos aan bij de innovatiestrategie van het UMCG.
De i-Strategie is belangrijk om verschillende redenen:
- Grote ambities en uitdagingen: Het UMCG heeft ambitieuze doelen, maar staat ook voor uitdagingen zoals een groeiende zorgvraag en personeelstekorten. De i-Strategie helpt om deze uitdagingen aan te pakken en onze ambities te realiseren.
- Versneld inzetten op belangrijke thema’s: Om de kwaliteit van zorg, onderzoek, onderwijs en bedrijfsvoering te waarborgen, is het essentieel om snel te handelen op bijvoorbeeld veranderende bedrijfsprocessen, innovatie in de zorgtechnologie of andere maatschappelijke trends zoals AI.
- Invulling van belangrijke thema’s: De i-Strategie geeft invulling aan cruciale thema’s, zoals:
- Healthy ageing: het bevorderen van gezond ouder worden.
- Mens & waardegedreven aanpak: focus op de mens en waardecreatie. Dit betekent dat we de zorg organiseren rond de behoeften en wensen van de patiënt.
- Data-geïnformeerd werken & digitalisering: data en technologie gebruiken om beter onderbouwde beslissingen te nemen en processen te automatiseren.
Samenwerken in teams
Ook in 2024 hebben we op een eenvoudige en flexibele manier samengewerkt in teams, waarbij we gebruikmaken van de Agile-werkwijze. De teams richten zich op belangrijke gebieden zoals zorg, onderzoek, onderwijs en opleiden en omvatten alle activiteiten die waarde creëren voor de patiënt. Door in korte periodes te werken, behaalden we snel resultaat en konden we waar nodig aanpassingen doen. Dit maakt onze werkwijze niet alleen efficiënter, maar helpt ons ook continu te verbeteren.
Onze toekomstvisie
We willen een duidelijke strategische koers aanhouden, maar tegelijkertijd flexibel blijven om snel in te kunnen spelen op ontwikkelingen. Dit betekent dat we blijven leren, verbeteren en innoveren, met een sterke focus op waardecreatie voor zowel onze patiënten als de organisatie.
Smart hospital
In 2024 lag de focus op het slim inrichten van de nieuwe intensive care van het UMCG, wat het beginpunt in de transitie naar een zogenoemd smart hospital markeerde. Een smart hospital maakt slim gebruik van gegevens van (medische) apparaten en zet deze direct in om de zorg te verbeteren. Zo zijn medische apparatuur en camera’s geprogrammeerd om alarmsignalen te sturen naar de zorgtelefoon van verpleegkundigen. Een valdetectiecamera waarschuwt bijvoorbeeld direct als een patiënt onrustig is en dreigt te vallen. Ook digitale deurbordjes, die aangeven welke zorg in een kamer wordt verleend, en geavanceerde intercomsystemen verbeteren de communicatie in het ziekenhuis en besparen zorgverleners veel tijd.
Deze technologieën verhogen de patiëntveiligheid, maken efficiënter werken mogelijk en helpen de werkdruk te verlagen. Daarmee dragen ze bij aan de duurzame inzetbaarheid van zorgprofessionals en verhogen ze de zorgkwaliteit aanzienlijk.
De nieuwe intensive care maakt volop gebruik van deze nieuwe technologieën. De succesvolle implementatie is het resultaat van een nauwe samenwerking tussen de teams van UMCG Bouwt en IM-MIT, de IT-afdeling van het UMCG. Dankzij deze gezamenlijke inspanning is het project niet alleen op tijd opgeleverd, maar voldoet het ook aan de verwachtingen van het UMCG en de zorgverleners.
Wat gaan we in 2025 doen?
Het projectteam van UMCG Bouwt en IM-MIT heeft een uitgebreid projectplan voor 2025, met een sterke focus op innovatie. Onder de plannen valt de patiëntcomfortregeling, waarbij patiënten zelf de controle hebben over zaken als verlichting en klimaat in hun kamer. Daarnaast wordt er gewerkt aan het gebruik van Virtual Reality en Telemonitoring, evenals de inzet van slimme robots voor logistieke processen, prikrobots en zelfmeetkiosken.
Ook gaan we werken aan het beheer en de doorontwikkeling van de zorgtelefoon, het Verpleegkundig Oproepsysteem (VOS), Medisch Alarmeringssysteem (MAS), Persoons Observatie Systeem (POS) en de patiëntentablets, virtual rooming-in en persoonlijke boodschappen. Ook komt er een uitbreiding van het centraal alarmdashboard en we gaan meer gebruikmaken van nieuwe technologieën zoals track & trace.
Toegepaste AI in het UMCG
Het UMCG heeft in 2024 belangrijke stappen gezet in het gebruik van AI in de zorg, wat zowel patiënten als zorgverleners ten goede komt:
- Antwoordsuggestie: Deze functie helpt artsen en verpleegkundigen sneller en gemakkelijker antwoord te geven op vragen die patiënten via mijnUMCG stellen. De AI-functie is in mijnUMCG voor bijna alle zorgververleners beschikbaar. De eerste uitbreiding is gericht op de medische administratie. Daarna volgen andere afdelingen.
- Samenvatten Notities en Klinische Samenvatting: Deze functies in het Elektronisch Patiënten Dossier maken snel een samenvatting van geselecteerde notities of een specifiek onderwerp, wat zorgverleners helpt bij de voorbereiding op een poliklinisch consult. Een actuele patiëntoverdracht, inclusief notities, (vitale) gegevens en medicatie is altijd beschikbaar. Deze functies, die veel tijd besparen, zijn getest door zorgverleners en worden inmiddels op kleine schaal toegepast.
- Tekst Assistent: Deze functie zet moeilijke medische termen om in eenvoudige taal, zodat patiënten de informatie en instructies beter begrijpen. Deze functie is getest en wordt al door een kleine groep zorgverleners gebruikt. De uitbreiding naar paramedici staat op de planning. De functie is geschikt voor het maken van gestructureerde verslagen van een Multi Disciplinair Overleg (MDO).
- Ambient Listening: Deze technologie luistert naar gesprekken tussen artsen en patiënten en zet deze om in geschreven tekst. In 2024 zijn we gestart met de voorbereidingen voor een proef. In 2025 wordt de ontwikkeling voortgezet en de technologie in gebruik genomen om administratieve taken te verminderen en zorgprocessen te verbeteren.
Deze AI-technologieën maken het werk van zorgverleners makkelijker en zorgen ervoor dat patiënten betere zorg krijgen.
Learning Health System (LHS)
Het UMCG gebruikt nu voorspellingsmodellen in de medische praktijk. Dankzij de IT-infrastructuur, die door ons Learning Health System team is opgeleverd, kunnen deze modellen veilig, volgens de wet en met respect voor privacy en veiligheid, worden ontwikkeld, getest en ingezet.
Samen met de afdeling Orthopedie is een machine learning-model opnieuw ontwikkeld met data uit het Elektronisch Patiënten Dossier. Hierdoor kan het model direct in de praktijk worden getest en gebruikt.
Datapoort
In 2024 hebben we belangrijke stappen gezet in de ontwikkeling van Datapoort. Datapoort maakt gezondheidsdata makkelijk toegankelijk en bruikbaar voor verschillende doeleinden, zoals onderzoek, beleid, onderwijs en zorg in Noord-Nederland. De architectuur en functionele eisen zijn verder uitgebreid, wat een solide basis legt voor de voortzetting in 2025.
Leernetwerkbijeenkomsten
In 2024 vond de eerste leernetwerkbijeenkomst plaats. Deze bijeenkomsten zijn cruciaal voor het delen van kennis en ervaringen tussen verschillende belanghebbenden zoals zorgverleners, onderzoekers, beleidsmakers, bestuurders, patiënten en patiëntorganisaties. Een belangrijke mijlpaal was het succesvol uitvoeren en evalueren van het eerste praktijkvoorbeeld, waarbij gecombineerde data op patiëntniveau uit verschillende bronnen werden verzameld, zoals huisartsregistratie (AHON), cardiologie (UMCG) en sociale data (CBS). Dit project richtte zich op het in kaart brengen van door- en terugverwijzingen binnen de cardiovasculaire zorgketen. Deze vooruitgang onderstreept onze toewijding om Datapoort verder te versterken en breder toe te passen.